Solid-state батарейн томоохон дэвшил: QuantumScape өндөр даралт шаарддаггүй “Osprey” платформоо зарлалаа
QuantumScape бүрэн хатуу төлөвт (all-solid-state) батарейн технологийн хамгийн том саад болох механик өндөр даралтыг халж, ердийн 1 атм даралтад 1,000 цикл ажиллах чадвартай "Osprey" шинэ платформоо албан ёсоор танилцууллаа.
Цахилгаан автомашины (EV) салбарын "ариун нандин зорилго" гэгддэг хатуу төлөвт буюу all-solid-state батарейн хөгжүүлэлтэд томоохон үсрэлт гарлаа. Цахилгаан машины салбарт тэргүүлэгч гарааны компаниудын нэг болох АНУ-ын QuantumScape сульфид суурьтай, бүрэн хатуу электролит бүхий шинэ Osprey платформоо танилцуулж, цагаан номоо (White Paper) нийтэллээ.
Энэхүү шинэчлэл нь одоогийн цахилгаан автомашинуудад тулгамдаж буй зай туулалт, шатах эрсдэл болон цэнэглэх хурдны асуудлыг цоо шинэ түвшинд шийдвэрлэх боломжийг харуулж байна.
Хамгийн том бэрхшээлийг шийдсэн нь: Илүүдэл даралтгүйгээр 1,000 цикл
Сульфид суурьтай хатуу электролит бүхий батарейнууд нь ионы дамжуулах чадвар өндөртэй ч үйлдвэрлэлд нэвтрүүлэхэд асар том саадтай байв. Электродын хоорондын шүргэлцлийг хадгалахын тулд багц (pack) дотор хүнд жинтэй механик шахагч хавтангууд суурилуулж, олон арван атмосферийн даралт үүсгэх шаардлага гардаг байсан нь машины жинг нэмж, практикт ашиглахад төвөгтэй болгодог байв.
Харин QuantumScape-ийн Osprey платформ нь энэ асуудлыг шийджээ. Туршилтын явцад тус эс (cell) нь гадны ямар ч хүчтэй шахалтгүйгээр буюу ердийн агаарын даралтад (ердөө 1 атм) 1,000 бүтэн цэнэглэлтийн циклийг (100% Depth of Discharge) давахад анхны багтаамжийнхаа 80%-ийг хадгалж үлдсэн байна. Энэ нь сульфид суурьтай бүрэн хатуу төлөвт батарейг бодит амьдрал дээр, энгийн хийцтэй багцад шууд угсрах боломжтойг баталсан чухал үзүүлэлт юм.
1,100 Wh/L нягтрал ба 5 минутын цэнэглэлт
Osprey платформ нь QuantumScape-ийн өөрийн патентлагдсан керамик тусгаарлагч (ceramic separator) дээр сульфид хатуу катодыг хослуулсан, "anode-free" буюу үйлдвэрлэх явцад анодгүйгээр хийгддэг бүтцийг ашигладаг. Анхны цэнэглэлтээр цэвэр лити-металл анод нь тусгаарлагчийн гадаргуу дээр өөрөө үүсдэг байна.
Энэхүү бүтэц нь дараах техникийн давуу талуудыг олгож байна:
- Эрчим хүчний нягтрал: Батарейн эсийн хэмжээнд 1,100 Wh/L хүртэл өндөр нягтралд хүрэх боломжтой. Энэ нь одоогийн зах зээлд байгаа дээд зэрэглэлийн шингэн электролиттэй NMC батарейнуудын үзүүлэлтээс (ихэвчлэн 700–750 Wh/L орчим байдаг) бараг 50%-иар илүү юм.
- Цэнэглэлтийн хурд: Osprey архитектур нь лабораторийн тусдаа туршилтаар 5 минутад хэт хурдан цэнэглэгдэх боломжтойг харуулсан.
- Нээлттэй платформ: QuantumScape энэхүү технологийг зөвхөн өөрсдөө хаалттай ашиглах бус, бусад автомашин үйлдвэрлэгчид болон батарей үйлдвэрлэгч түншүүдэд хамтран хөгжүүлэх боломжтой нээлттэй платформ болгон санал болгож байна.
Монголын нөхцөлд яагаад чухал вэ?
Манай орны хувьд цахилгаан автомашиныг өргөнөөр ашиглахад өвлийн хүйтэн болон хот хоорондын хол зай гол саад болдог. Шингэн электролитгүй хатуу төлөвт батарей нь:
- Гал түймрийн аюулгүй: Шингэн химийн электролит байхгүй тул механик цохилт болон богино холболтын үед авалцаж шатах эрсдэл үндсэндээ үгүй болно.
- Хүйтний тэсвэр: Хатуу электролит нь шингэн шиг бага температурт царцаж зууралдахгүй тул өвлийн -30°C-аас дээш хүйтэнд багтаамжаа огцом алдах эрсдэл харьцангуй бага, ажиллах температурын хязгаар илүү өргөн байдаг.
- Хол зам туулах чадвар: Нэг бүтэн цэнэглэлтээр 800–1,000 гаруй км замыг төвөггүй туулах боломж нээгдэх нь Улаанбаатараас хөдөө орон нутгийн чиглэлд цэнэглэгч хайх айдасгүйгээр зорчих бодит суурийг бүрдүүлнэ.
QuantumScape-ийн энэхүү нээлт нь solid-state батарейг лабораторийн ширээнээс бодит үйлдвэрлэлийн конвейер луу нэг том алхмаар ойртуулж байна.
Эх сурвалж: QuantumScape, Electrek